G5+1 “bán vàng cứu giá” chỉ là biện pháp tình thế
Thứ sáu, 14/10/2011
“Giải pháp 5+1 bán vàng cứu giá” của NHNN “nhìn” thì không sai nhưng chỉ là một biện pháp tình thế, không thể duy trì lâu dài.
Đó là nhận định của TS Lê Thẩm Dương – Trưởng khoa Quản trị kinh doanh, ĐH Ngân hàng TP.HCM khi đề cập tới việc chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới đã được rút ngắn lại sau nhiều giải pháp mạnh tay của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đặc biệt là giải pháp cho phép 5 ngân hàng cùng Công ty TNHH một thành viên Vàng bạc đá quý Sài Gòn (G5 + 1) tung vàng bán ra thị trường.
TS Lê Thẩm Dương nêu rõ, giải pháp “2 bình thông nhau” (cho mở vàng tài khoản) – giải pháp được đánh giá là hữu hiệu nhất để đưa giá vàng trong nước tiệm cận giá thế giới mà chỉ “thông” qua vài đơn vị nói trên thì chẳng khác nào một bên là bình lớn, một bên là ống nhỏ. Hoặc sẽ thông chậm, hoặc sẽ lại tắc nghẽn nên khó giải quyết được vấn đề.
Theo TS Lê Thẩm Dương, nếu dùng giải pháp này, nên công bố những tiêu chuẩn, những điều kiện công khai, đơn vị nào đáp ứng được các tiêu chuẩn, các điều kiện đó thì được phép tham gia. Với những đơn vị nhỏ, không đủ chuẩn, cũng cần có cơ chế cho họ tham gia thông qua các đơn vị đạt chuẩn hay quỹ đầu tư… chứ không thể tạo “cơ chế riêng” cho một nhóm như nói trên.
Sau những phiên giảm liên tục và đi ngược chiều với giá thế giới, câu hỏi lớn nhất của thị trường vàng là, liệu giải pháp “xả vàng kéo giá” của NHNN có tiếp tục có tác dụng trong thời gian tới? TS Lê Thẩm Dương cho rằng, nếu hôm nay, giá vàng thế giới tăng mạnh thì người dân sẽ bất chấp sự sai biệt giữa giá trong nước và giá thế giới để tiếp tục lao vào mua vàng. Bởi chỉ trông cậy vào 6 đơn vị này sẽ chưa đủ cơ sở để chứng minh giá trong nước sẽ sát với giá thế giới. Cung không đủ, vàng nhập không kịp sẽ dẫn đến tác dụng ngược.
TS Hoàng Công Gia Khánh – Trưởng khoa Ngân hàng, ĐH Kinh tế – Luật TP.HCM nhận xét, việc chỉ cho vài đơn vị được giao dịch vàng tài khoản và bán vàng trong nước sẽ tạo sự thiếu công bằng cho các đơn vị còn lại.
Vì vậy, nên ban hành các điều kiện chuẩn mực để tạo sự công bằng trên thị trường. Quan trọng hơn, nếu sử dụng giải pháp này phải quy định một tỷ lệ lợi nhuận phù hợp cho các đơn vị được phép tham gia. Bởi mục đích chính của giải pháp này là kéo giá vàng trong nước sát giá thế giới chứ không phải để các đơn vị kiếm lời khủng.
Các chuyên gia cho rằng không loại trừ trường hợp, nhóm 5+1 này sau khi bán mạnh vàng ra thu lợi nhuận lợi như nói trên. Đến khi giá vàng trong nước xuống thấp hơn giá thế giới, họ lại âm thầm mua vào và bán ra khi giá tăng rồi lại mua vàng thế giới qua tài khoản… Với việc “độc quyền” kinh doanh chênh lệch giá, các đơn vị này sẽ luôn có lãi. Chỉ có Nhà nước và người mua vàng là phải chịu hậu quả.
Theo ông Lê Đạt Chí ,Trưởng bộ môn Đầu tư tài chính, ĐH Kinh tế TP.HCM, ưu điểm của giải pháp này là khi mua vàng ở nước ngoài qua tài khoản, các đơn vị chỉ phải ký quỹ một phần chứ không phải trả tiền toàn bộ nên áp lực tỷ giá không lớn như khi nhập vàng vật chất. Tuy nhiên, do mức biến động vàng khá cao nên trên nhiều sàn vàng quốc tế đã nâng tỷ lệ ký quỹ lên khá cao (sàn Comex, nâng tỷ lệ ký quỹ (margin) đối với vàng thêm 21,5%; sàn Thượng Hải từ 12% lên 13% giá trị hợp đồng…). Nếu tình trạng mua vàng “cất dưới gầm giường” vẫn kéo dài thì chắc chắn đến lúc phải nhập vàng vật chất, áp lực lên tỷ giá là điều có thể báo trước.
Ông Lê Đạt Chí cho rằng, về tâm lý và do mới thực hiện, giải pháp này sẽ giúp thị trường vàng có trật tự nhưng vì đây là biện pháp tình thế nên theo thời gian sẽ bị bóp méo và những vấn đề của thị trường vàng, chưa thể giải quyết.
Ông Đinh Nho Bảng, Tổng thư ký Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho rằng, không nước nào đủ sức bình ổn thị trường vàng bằng cách tung vàng vật chất ra bán. Để ổn định thị trường lâu dài, Nhà nước nên tạo ra cơ chế, chính sách lâu dài cho thị trường. Một trong những cơ chế đó là, cho phép kinh doanh vàng tài khoản.
Các chuyên gia cho rằng, NHNN cần đưa ra tiêu chí, quy định rõ ràng, lâu dài về việc cho phép ngân hàng bán vàng ra thị trường cũng như được mở tài khoản vàng ở nước ngoài để tạo sự công bằng. Các ngân hàng, doanh nghiệp tham gia G5+1 những ngày vừa qua lãi rất lớn. Cơ chế G5+1 này giúp các đơn vị tham gia hưởng lợi lớn. Điều vô lý là, những ngân hàng có nhiều vàng hiện nay lại đa số là các ngân hàng trước đây không thực hiện nghiêm quy định về huy động và cho vay vàng của NHNN.
Không thể phủ nhận, trước mắt G5+1 đã có hiệu quả tích cực. Tuy nhiên, về lâu dài, nhiều ý kiến cho rằng, không nên duy trì cơ chế lợi ích nhóm này, thay vào đó, NHNN nên có cơ chế để các doanh nghiệp nhà nước hoặc ngân hàng quốc doanh đứng ra đảm nhận nhiệm vụ này.
TS. Phí Đăng Minh, nguyên Phó vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối (NHNN) cho rằng, về lâu dài, để xóa bỏ chênh lệch giá vàng trong nước với giá vàng thế giới, quản lý chặt chẽ từ khâu cung ứng vàng đến khâu quy định giá vàng bán ra, việc bán vàng can thiệp thị trường cần đuợc thực hiện bởi công ty vàng bạc trực thuộc NHNN.
TS. Cao Sĩ Kiêm, nguyên Thống đốc NHNN cũng cho rằng, hình thức tốt nhất là phải có những doanh nghiệp nhà nước, hoặc doanh nghiệp mà Nhà nước kiểm soát được đứng ra nhập, sản xuất vàng miếng có chất lượng để can thiệp thị trường, thu về, rút vàng ra theo sự điều hành của Nhà nước. Có thực hiện như vậy mới loại trừ được các yếu tố bắt chẹt, đầu cơ.
Theo TS. Cao Sĩ Kiêm, giải pháp căn cơ quan trọng nhất, vẫn là, cần có giải pháp huy động vàng trong dân. Khi đó, Nhà nước nắm được vàng vật chất để làm công cụ can thiệp thị trường, còn người dân có chứng chỉ vàng để làm vốn quay vòng. “Bình ổn thị trường vàng phải có công cụ, giống như đánh đồn phải có vũ khí. Muốn vậy, phải huy động được vàng trong dân, khi đó, Nhà nước sẽ sử dụng số vàng này để kinh doanh, khi cần có thể tung ra can thiệp thị trường, không phải mất ngoại tệ để nhập khẩu vàng”.
