Nhu cầu mua ngoại tệ trả nợ ngân hàng tăng lên

10/7/2010, 00:01 GMT+7

(VnExpress) Các hợp đồng vay ngoại tệ lãi suất thấp đầu năm đang đến hạn trả nợ, khiến nhu cầu mua tăng lên. Song ngân hàng cho rằng tỷ giá vượt 19.200 đồng là hơi nóng và phần nhiều do yếu tố tâm lý.

Tại Ngân hàng Công Thương (Vietinbank), trong tổng số ngoại tệ bán ra, khoảng 30% được các doanh nghiệp mua để trả nợ các hợp đồng vay ngân hàng trước đây. Bình thường, tỷ lệ này ở Vietinbank chỉ là 20%.

Việc các doanh nghiệp né lãi suất cao bằng cách đổ xô đi vay đôla Mỹ bán ra lấy tiền đồng kinh doanh từng làm tăng cung trên thị trường ngoại hối cuối quý I, giờ đang gây tác động ngược lại. Bà Nguyễn Thị Tú Lan – Trưởng phòng Kinh doanh Ngoại tệ Vietinbank xác nhận ngoài các nhu cầu mua ngoại tệ thanh toán hàng hóa nhập khẩu phục vụ sản xuất kinh doanh như thường lệ, nhu cầu mua trả nợ vay của các doanh nghiệp thời điểm này cao hơn trước.

Tỷ giá ổn định trong suốt quý II, xoay quanh ngưỡng 18.950-19.000 đồng ăn một đôla, thậm chí có lúc tiền đồng chịu sức ép tăng giá khi lượng đôla các doanh nghiệp bán ra tăng dồn dập. Tuy nhiên, tuần cuối tháng 6, giá đôla bất ngờ tăng cao trở lại, vượt mốc 19.000 đồng, rồi 19.100 và lên tới 19.220 đồng hôm 7/7.

“Tỷ giá USD/VND nhích lên mấy ngày gần đây là điều hoàn toàn bình thường và cũng không nằm ngoài dự đoán. Dư nợ cho vay ngoại tệ của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam 6 tháng đầu năm nay tăng khá lớn so với cuối năm ngoái. Các khoản vay 3-6 tháng bắt đầu đến hạn trả nợ dần từ nay đến cuối năm. Do vậy, giá USD nhích lên, phổ biến ở mức 19.100 USD tại các ngân hàng là đương nhiên”, bà Lan giải thích.

Giao dịch mua bán ngoại tệ tại Vietinbank tăng cao hơn trong ba tháng gần đây, trung bình mỗi tháng mua vào đạt 300-400 triệu USD và bán ra tương đương, tăng 10-20% so với cùng kỳ năm ngoái. Ba tháng đầu năm, có những thời điểm khan hiếm đôla, Vietinbank phải cầu viện tới sự giúp đỡ của Ngân hàng Nhà nước. Đến quý II, tình hình được cải thiện và ngân hàng đang đáp ứng đủ nhu cầu thanh toán thiết yếu của doanh nghiệp. Giao dịch mua bán ngoại tệ của Vietinbank hiện chiếm 10% toàn thị trường.

Tuy nhiên, theo bà Lan, tỷ giá tăng nhanh lên mức 19.200 đồng ở thị trường tự do là hơi nóng và còn có yếu tố tác động tâm lý. Một số doanh nghiệp và cá nhân đổ xô đi mua khi thực sự không có nhu cầu hoặc chưa đến hạn thanh toán, càng tạo áp lực lên tỷ giá.

“Việc mua gom nếu có cũng chỉ chủ yếu xảy ra ở thị trường tự do, vốn có quy mô rất nhỏ so với giao dịch của hệ thống ngân hàng. Trong thị trường chính thức, doanh nghiệp không thể nào dễ dàng đi gom đôla Mỹ vào thời điểm không có nhu cầu thanh toán”, bà Lan bác bỏ những phỏng đoán cho rằng doanh nghiệp đổ xô đi mua gom đôla đề phòng tỷ giá tăng cao và nguồn cung khan hiếm cuối năm. Theo bà Lan, mỗi khi bán ngoại tệ, ngân hàng đều rà soát chặt chẽ, xem xét chứng từ thanh toán xem doanh nghiệp có nhu cầu thanh toán thực sự tại thời điểm mua hay không. Không dễ để doanh nghiệp chưa có nhu cầu mà mua ngoại tệ rồi để trên tài khoản tiền gửi của mình và găm giữ đó thanh toán sau.

Các ngân hàng có giao dịch ngoại tệ lớn cũng cho biết cung cầu trong ngân hàng đang ổn định. Vì vậy mà trong hơn một tuần thị trường tự do biến động, các ngân hàng vẫn duy trì tỷ giá quanh 19.100 đồng. Riêng tại Vietinbank, trạng thái ngoại tệ đang dương dù dương tương đối mỏng.

“Tỷ lệ 30% ngoại tệ mua để trả nợ ngân hàng là mức cao, khó tăng hơn nữa và có xu hướng giảm dần khi các hợp đồng vay vốn trước đây được trả nợ hết”, bà Lan nói.

Theo ông Nguyễn Hữu Nghĩa – Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), cán cân vãng lai vẫn thâm hụt trong quý I, II chủ yếu do thâm hụt thương mại lớn, nhưng thặng dư cán cân vốn luôn thừa để bù đắp phần thâm hụt này. Vì vậy, về tổng thể, tổng thu ngoại tệ lớn hơn các tổng chi ngoại tệ của nền kinh tế.

6 tháng đầu năm cán cân thanh toán quốc tế tổng thể được cải thiện qua từng tháng (thặng dư trong tháng 4), đồng thời Ngân hàng Nhà nước đã mua được một lượng ngoại tệ đáng kể trong quý II để tạo điều kiện tăng dự trữ ngoại hối. Trong 6 tháng đầu năm 2010, cán cân vãng lai thâm hụt 3,6 tỷ USD nhưng cán cân vốn thặng dư khoảng 7 tỷ USD.

Diễn biến của cán cân thanh toán quốc tế trong 6 tháng đầu năm 2010

Đơn vị: Triệu USD
Nguồn: Ngân hàng Nhà nước

(*) Tính cả 1 tỷ USD trái phiếu quốc tế phát hành đầu năm

Cán cân thanh toán quốc tế đang thặng dư là cơ sở giúp các nhà hoạch định chính sách tin tưởng thị trường ngoại tệ ổn định. Ngân hàng Nhà nước khẳng định thanh khoản ngoại tệ của toàn hệ thống ngân hàng vẫn bảo đảm an toàn, có khả năng đáp ứng đầy đủ các nghĩa vụ đến hạn và thỏa mãn hầu hết các nhu cầu ngoại tệ của nền kinh tế.

Nguồn: VnExpress