Tỷ giá giảm nhiệt

– Thứ nhất, việc điều chỉnh tỷ giá tăng 3,4% từ 17.961 đồng lên 18.544 đồng vào tháng 2.2010 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đưa mức tỷ giá chính thức tới gần hơn mức cân bằng cung – cầu USD của thị trường. Nó làm cho kỳ vọng tiếp tục phá giá đồng nội tệ giảm đi. Đây là yếu tố rất quan trọng vì chừng nào tỷ giá chưa tiến lên sát mức cung – cầu thì vẫn còn sức ép giảm giá đồng nội tệ. Ngoài ra, còn một nguyên nhân khác nữa là chênh lệch lãi suất cho vay giữa USD và VND khiến tỷ giá giảm mạnh. Thậm chí có lúc, tỷ giá ngoài thị trường tự do xuống thấp hơn thị trường chính thức. Cụ thể, lãi suất bình quân cho vay VND khoảng 15%/năm, trong khi vay USD là 7% – 8%/năm, tạo ra chênh lệch lãi suất từ 7%-8%. Nếu tỷ giá biến động thêm không quá 5% trong năm nay, vay USD sẽ lãi từ 2%-3%. Điều này khiến doanh nghiệp (DN) không cần USD nhưng vẫn vay USD để bán ra lấy VND mua vật tư, nguyên liệu, trả lương công nhân phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh.

* Vì sao ông cho rằng từ nay tới cuối năm, VND khó mất giá thêm quá 5% so với USD?

– Tháng 11.2009, NHNN đã điều chỉnh tỷ giá một lần, nhưng mức độ tăng chưa sát với cung – cầu thị trường, nên tỷ giá giữa hai thị trường lúc đầu có xu hướng kéo về một chút, sau đó lại giãn rộng ra. Nhận thấy mức tăng chưa hợp lý, vào tháng 2.2010, NHNN tiếp tục tăng biên độ thêm 3,4%, mức này đã tiệm cận hơn với điểm cân bằng cung – cầu. Vì vậy, việc Chính phủ tiếp tục phá giá VND trong ngắn hạn (có thể từ nay đến cuối năm) quá 5% là khó xảy ra. Hơn nữa, ngay bản thân Chính phủ cũng đã cam kết giữ ổn định tỷ giá.

* DN vay USD bán lấy VND khiến lượng cung USD trên thị trường tăng bất thường, khi đến hạn trả nợ – một lượng cầu USD tương ứng sẽ xuất hiện. Điều này, có thể gây những xáo trộn gì cho thị trường ngoại hối, thưa ông?

– DN vay USD bán ra lấy VND, đặc biệt các DN xuất khẩu phải mua vật tư, nguyên liệu, trả lương lao động khiến một lượng cung USD tăng lên tạm thời. Khi cung USD tăng lên thì cầu giảm và đương nhiên giá phải giảm xuống. Nhưng rủi ro ở chỗ, khi các khoản vay này đáo hạn, DN phải mua USD để trả nợ NH, lúc đó lượng cầu lớn về USD xảy ra bất thường. Cầu USD tăng đột biến sẽ lại đẩy tỷ giá lên thì cơ quan chức năng sẽ quản lý như thế nào để không gây biến động lớn về tỷ giá hối đoái. Theo tôi, nếu không có cơ chế, biện pháp để điều chỉnh sự dịch chuyển bất hợp lý của dòng tiền này, thị trường ngoại hối sẽ bùng phát những con sóng không nhỏ.

* Cán cân thanh toán tổng thể, có gì bất thường gây áp lực lên dự trữ ngoại hối và tỷ giá không, thưa ông?

– Theo dự báo của tôi, mức độ thâm hụt thương mại, cán cân tổng thể sẽ không có vấn đề gì lớn như năm 2009. Lý do, xuất khẩu đang trên đà phục hồi, quý I tăng 1,6% chứ không phải giảm 1,6%. Nhập siêu tuy vẫn chiếm tỷ trọng khá cao so với xuất khẩu, nhưng là 23% chứ không phải 25% như dự báo trước đây. Mức nhập siêu đó cùng với đà hồi phục kinh tế, GDP tăng 6,5%, nếu xét giá trị tuyệt đối không quá lớn. Bên cạnh đó, luồng vốn ODA tiếp tục tăng, kiều hối cũng có khả năng tăng 10%, vốn FDI tuy đăng ký giảm so với cùng kỳ, nhưng giải ngân tăng đáng kể.

* Như vậy, phải chăng tỷ giá sẽ là vấn đề nội tại nền kinh tế?

– Nếu nói nội tại nên hiểu theo hai nghĩa. Một là sự dịch chuyển của đồng tiền nhưng cần đi cùng biện pháp mạnh của Chính phủ trong việc khuyến khích xuất khẩu, kiểm soát tốt nhập khẩu, tạo ra một môi trường đầu tư tốt hơn để tiếp tục thu hút đầu tư nước ngoài. Bên cạnh đó, cũng cần cảnh giác với luồng vốn đầu tư ngắn hạn vì nó vào nhanh nhưng cũng ra rất nhanh, dễ gây ra bất ổn cho thị trường.

Những năm về trước cán cân thanh toán luôn thặng dư, nhưng từ năm 2009 đã bắt đầu có hiện tượng thâm hụt – cán cân vốn không đủ bù đắp cán cân vãng lai. Cho nên cán cân tổng thể âm và phải lấy USD từ dự trữ quốc gia đề bù đắp. Năm nay chiều hướng ấy sẽ giảm hơn, tôi không dám nói là cân bằng, nhưng ít nhất với chính sách tỷ giá như hiện tại, lãi suất tiền gửi USD các tổ chức không quá 1%, kỳ vọng phá giá không nhiều, lãi suất VND cao hơn… dẫn tới sự găm giữ đồng USD ngoài hệ thống chính thức sẽ ít đi. Tuy nhiên, chúng ta cũng không nên hồ hởi quá với tỷ giá giảm trong thời gian vừa qua.

Nguồn: Thanh Niên